हुलग्याचा भात (कुळीथ भात)

 

हुलग्याचा भात (कुळीथ भात)

हुलग्याचा भात (कुळीथ भात) ही महाराष्ट्रातील विशेषतः ग्रामीण भागातील एक अत्यंत पौष्टिक, चविष्ट आणि हिवाळ्याच्या दिवसांत शरीराला ऊब देणारी पारंपारिक रेसिपी आहे। हुलगा (ज्याला कुळीथ किंवा horse gram देखील म्हणतात) हा प्रथिनांचा (Protein) उत्तम स्त्रोत आहे।

मोड आलेले हुलगे वापरून कुकरमध्ये झटपट चवदार हुलग्याचा मसाला भात कसा बनवायचा, याची सोपी रेसिपी खाली देत  आहे .

साहित्य :

• तांदूळ: १वाटी ( इंद्रायणी,दिल्ली राईस,बासमती, कोलम किंवा कोणताही नेहमीचा तांदूळ)

• मोड आलेले हुलगे (कुळीथ): १/२ कप

• कांदा: १ मोठा (बारीक किंवा उभा चिरलेला)

• टोमॅटो: १ छोटा (चिरलेला)

• आले-लसूण पेस्ट: १ चमचा

• हिरवी मिरची: २ (उभ्या चिरलेल्या)

• तेल किंवा तूप: २ कोशिंबीरीचे मोठे चमचे (टेबलस्पून)

• जिरे आणि मोहरी: प्रत्येकी १/२ लहान मिसळणीच्या डब्यातला चमचा

• हिंग: पाव लहान मिसळणीच्या डब्यातला चमचा

• हळद: १/२ लहान मिसळणीच्या डब्यातला चमचा

• लाल तिखट (मसाला): १ ते २ लहान चमचे (आवडीनुसार कमी-जास्त)

• गोडा मसाला किंवा गरम मसाला: १ लहान चमचा

• कोथिंबीर: बारीक चिरलेली अर्धी मूठ

• मीठ: चवीनुसार

• पाणी: २ ते ३ वाट्या  (तांदळाच्या दर्जानुसार थोडे कमी-जास्त)

कृती :

१. पूर्व तयारी: सर्वात आधी तांदूळ स्वच्छ धुवून १० ते १५ मिनिटे बाजूला ठेवा.

२. तडका फोडणी देणे: कुकरमध्ये तेल किंवा तूप गरम करा। तेल गरम झाल्यावर त्यात मोहरी, जिरे आणि हिंग घालून तडतडू द्या।

३. भाज्या परतणे: आता त्यात कढीपत्ता (असेल तर) आणि हिरव्या मिरच्या घाला. त्यानंतर चिरलेला कांदा घालून तो हलका गुलाबी होईपर्यंत परता। कांदा परतल्यावर आले-लसूण पेस्ट घालून त्याचा कच्चा वास जाईपर्यंत परतून घ्या.

४. टोमॅटो आणि मसाले परतणे : आता चिरलेला टोमॅटो मऊ होईपर्यंत परता. टोमॅटो मऊ झाल्यावर गॅस बारीक करा आणि त्यात हळद, लाल तिखट, आणि गोडा मसाला (किंवा गरम मसाला) घालून सर्व नीट मिक्स करा।

५. हुलगे /कुळीथ घालून परतणे: या तयार मसाल्यामध्ये मोड आलेले हुलगे (कुळीथ) घाला आणि २ मिनिटे मसाल्यासोबत चांगले परतून घ्या.

६. तांदूळ आणि पाणी: परतून झाल्यावर धुवून ठेवलेला तांदूळ घाला व हलक्या हाताने मिक्स करा. नंतर त्यात २ कप कोमट किंवा साधे पाणी आणि चवीनुसार मीठ घाल.

७. शिजवणे: भाताला चांगली उकळी आल्यावर वरून थोडी कोथिंबीर घाला आणि कुकरचे झाकण बंद करा. मध्यम आचेवर कुकरच्या २ ते ३ शिट्ट्या काढून घ्या.

८. सर्व्ह करणे: कुकर पूर्णपणे थंड झाल्यावर झाकण उघडा. भात हलक्या हाताने मोकळा करा.

गरमागरम हुलग्याचा भात वरून थोडे साजूक तूप, लिंबाचा रस, आणि सोबतीला लोणचे किंवा भाजलेला पापड द्या.